عبد الحسين نوايى
105
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
از اينرو روحيهء مجلسيان سست گرديد و در آن روز شوم از عهدهء هيچ كارى بر - نيامدند . طى اين اعلاميه شرحى از حملهء قزاقهاى شاه و ويرانى عمارت مجلس شوراى ملى داده شده و در دنبالهء آن اشعار شده است . بدينطريق مجلس شوراى ملى كه طى مدت دو سال درحقيقت ايران جديدى به وجود آورده بود سقوط كرد . مجلسى كه در قبال هزاران موانع مبارزه نمود . و با نيروى ارتجاع دائما پنجه در پنجه افكنده و عمليات وحشيانهء ادوار سابقه را قلعوقمع نموده و عادات ناپسند استبداد را پايمال كرده بود راه انحلال پيموده مجلسى كه على الدوام در حفظ و حراست آزادى و مشروطيت از دستبرد گروه دشمنان كوشيده و آنى از آن غفلت ننموده بود از پاى درآمد . دشمنان مجلس بدون آنكه عمليات مستحسنى را كه انجام شده است در نظر گيرند ، مختصر قصورى را كه بر - خلاف ميل روى داده تشريح كردند و حال آنكه كليهء اجتماعات و تشكيلات بشرى كموبيش مشمول آن توانند بود و در اين مورد ، نظر به تعجيلى كه در امر انتخابات مجلس اول روى داد ، اجتناب از آن سهل و ساده نمىنمود . نمىتوان انكار كرد كه برخى از اشخاص نالايق به وكالت انتخاب گرديدند . ولى مسلم است كه اكثريت اعضاى مجلس داراى عقيدهء آزاديخواهى بوده تمايل شديدى نسبت به ترقى و اصلاح اوضاع ناگوار ايران داشتند . هرچند براى ذكر تصميمات سودمندى كه مجلس گذاشته اتخاذ نموده صفحات بىشمارى لازم است ، با اين حال شرح مهمترين اقدامات و عمليات آن مجلس علاوه بر نسخ و الغاء عمليات ظالمانه و فاسد رژيم سابق كه اكنون اشاره رفت خالى از فايده نيست . در نخستين وهله لازم است از اصلاحات مالى شرحى گفته شود . در نتيجهء اصلاحاتى كه در امور مالى رخ داد از قرضهء جديد از كشورهاى اجنبى جلوگيرى به عمل آمد . زيرا اين قرضه نيز اگر صورت مىگرفت تنها صرف تعيشات و